Pakiety medyczne przychodem podatnika

Wojewódzkie sądy administracyjne wydawały orzeczenia zarówno stanowisko korzystne dla pracodawców i pracowników, jak i wyroki przyznające rację organom podatkowym. W dniu 24 maja 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), w drodze uchwały (sygn. II FPS 1/10), rozstrzygnął sprawę opodatkowania pakietów medycznych oferowanych przez pracodawców swoim pracownikom. Zgodnie z teza uchwały NSA, wykupione przez pracodawcę pakiety świadczeń medycznych, których wartość nie jest wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowią dla pracowników, uprawnionych do ich wykorzystania, nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 tej ustawy.

Sporne zagadnienie sprowadza się do tego, czy zapewnienie przez pracodawcę pakietu medycznego oznacza otrzymanie przez pracownika nieodpłatnego świadczenia, a zatem jego przychód, czy też nie. W zakresie opodatkowania pakietów medycznych pracodawcy dotychczas podnosili, że zapewnienie pracownikom dostępu do prywatnej opieki medycznej przez wykupienie abonamentów medycznych nie powoduje automatycznego powstawania przychodu po stronie pracowników, ponieważ w przypadku świadczeń nieodpłatnych rozpoznanie przychodu uzależnione jest od jego faktycznego otrzymania, zatem skorzystania z porady medycznej. Pracodawcy przy tym na ogół nie maja wiedzy, który pracownik i z jakich usług medycznych skorzystał i tym samym, jaki uzyskał przychód. Opodatkowaniu podlega bowiem przychód rzeczywiście otrzymany , a nie możliwy do otrzymania (wartość otrzymanego świadczenia, a nie możliwość skorzystania z niego). Organy skarbowe wskazywały natomiast, iż w przypadku abonamentów medycznych świadczeniem nieodpłatnym nie jest usługa medyczna, lecz przychodem jest sama możliwość skorzystania z prywatnej służby zdrowia, i że pracownik uzyskuje podlegające opodatkowaniu przysporzenie majątkowe w momencie objęcia przez pracodawcę pakietem medycznym. W momencie wykupu usług medycznych znana jest zarówno globalna kwota przypadająca do zapłaty, jak i liczba pracowników, dla których wykupiono świadczenie. Znana jest zatem wartość otrzymanego przez pracownika jednego pakietu usług.

Wobec powyższych rozbieżności interpretacyjnych, występujących również w orzecznictwie sądów administracyjnych, sprawa abonamentów medycznych została skierowana do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten w składzie 7 sędziów w dniu 24 maja 2010r. podjął powyżej wskazaną uchwałę, w której stwierdził, że pakiety medyczne uprawniające do bezpłatnego korzystania z prywatnej opieki medycznej niewchodzącej w zakres medycyny pracy skutkują powstaniem po stronie pracowników korzyści majątkowej. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu, pakiety medyczne są wartością ekonomiczną, zatem osoba objęta danym świadczeniem otrzymuje przysporzenie majątkowe.
Sąd podkreślił, że nieodpłatnym świadczeniem, kreującym obowiązek podatkowy, jest samo zapewnienie pracownikowi dostępu do prywatnej służby zdrowia w postaci nabycia uprawnień do skorzystania z tych usług i nie ma znaczenia, czy pracownik skorzystał ze świadczeń medycznych, czy też nie. Sama możliwość skorzystania z usług medycznych posiada istotny wymiar finansowy, czego dowodzi także szybko rosnąca popularność pakietów medycznych.

Gdyby pracownik ową możliwość chciał zapewnić sobie samodzielnie, musiałby wykupić abonament, płacąc za niego częstokroć więcej, niż kwota wydatkowana przez pracodawcę w przeliczeniu na jednego uprawnionego zatrudnionego. Zatem zgodnie z treścią uchwały NSA, wykupione przez pracodawcę pakiety świadczeń medycznych, których wartość
nie jest wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowią dla pracowników, uprawnionych do ich wykorzystania, nieodpłatne świadczenie, którego wartość powinna być rozpoznana jako przychód ze stosunku pracy.

Powyższa uchwała NSA wydaje się ostatecznie rozstrzygać sprawę i powinna skutkować jednolitym podejściem zarówno organów podatkowych, jak i sądów administracyjnych
do kwestii opodatkowania abonamentów medycznych. Należy jednak wskazać, iż uchwała ta budzi kontrowersje i jeden z sędziów zgłosił do niej zdanie odrębne, korzystne
dla pracodawców i pracowników.

Niestety jednak uchwała ta możne mieć szczególnie duże znaczenie dla tych pracodawców, którzy dotąd nie pobierali i nie wypłacali podatku od abonamentów medycznych wykupionych dla pracowników. Orany podatkowe mogą bowiem zacząć kwestionować dotychczasowe rozliczenia pracodawców, którzy nie rozpoznawali wartość abonamentów medycznych jako przychodu podlegającego opodatkowaniu i wymagać zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od tego rodzaju świadczeń za okres nawet do 5 lat wstecz.

Dz.U. 1991 Nr. 80 poz. 350

 żródło: Doradca podatkowy